Από τα Αρχεία στους Αλγόριθμους: Μνήμη, Διαχείριση και Εθνομουσικολογική Έρευνα στις Λαϊκές Μουσικές Παραδόσεις του Ελληνικού Κόσμου
Το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο Μέλπως Μερλιέ του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών και η Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής ανακοινώνουν τη διοργάνωση Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα τη διερεύνηση του παρόντος και του μέλλοντος της έρευνας για τις λαϊκές μουσικές του Ελληνικού Κόσμου, με επίκεντρο τα μουσικά αρχεία και τους μετασχηματισμούς που έχουν επιφέρει σε αυτά οι τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών — από τη διαχείριση και τεκμηρίωση των αρχειακών συλλογών έως τις σύγχρονες ψηφιακές, δικτυακές και αλγοριθμικές προσεγγίσεις.
Έχουν περάσει εκατό σχεδόν χρόνια από το 1930, όταν πραγματοποιήθηκαν οι ιστορικές ηχογραφήσεις του Συλλόγου Δημωδών Ασμάτων, προάγγελου του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Hubert Pernot και με την επιμέλεια της Μέλπως Μερλιέ. Οι ηχογραφήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν λίγα μόλις χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την Ανταλλαγή, σε μια περίοδο κατά την οποία το εθνικό κράτος της Ελλάδας αναδιαμορφωνόταν μέσα από βαθιές κοινωνικές και πολιτισμικές μεταβολές.
Πρόκειται για την πρώτη συστηματική προσπάθεια μουσικής δειγματοληψίας μέσα από ερευνητικές ηχογραφήσεις, με σκοπό την χαρτογράφηση των κατά τόπους μουσικών παραδόσεων του Ελληνικού Κόσμου. Το εγχείρημα αυτό συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη της σχετικής έρευνας και μπορεί να ιδωθεί ως μέρος μιας ευρύτερης πνευματικής δυναμικής της εποχής, η οποία συνδέεται με τις αναζητήσεις της γενιάς του ’30. Παράλληλα, έθεσε τα θεμέλια για τη διαμόρφωση της εθνομουσικολογικής έρευνας στην Ελλάδα.
Σήμερα, οι ιστορικές και πολιτισμικές τομές που σημάδεψαν την Ελλάδα και τον κόσμο κατά τον 20ό και 21ο αιώνα έχουν μετασχηματίσει ριζικά το πεδίο των λαϊκών μουσικών πρακτικών. Το πέρασμα στην ψηφιακή εποχή, η ανάπτυξη ψηφιακών αποθετηρίων, η παγκοσμιοποίηση των πολιτισμικών ροών και η ανάδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης αναπροσδιορίζουν όχι μόνον την μεθοδολογία και τα ερευνητικά εργαλεία, αλλά και έννοιες κομβικές, όπως η μνήμη, η κοινότητα και οι πολιτισμικές πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό, ένα Αρχείο λειτουργεί πλέον ως μια σύνθετη οντότητα όπου, πέραν του παραδοσιακού του ρόλου ως αποθετηρίου, καλείται να ανοιχτεί προς σειρά ερευνητικών, εκπαιδευτικών, εκδοτικών, επιμορφωτικών και πολιτιστικών δράσεων.
Το Συνέδριο θέτει ως κεντρικό στόχο τον κριτικό αναστοχασμό αναφορικά με τον ρόλο που καλούνται να παίξουν τα Αρχεία στο πεδίο της έρευνας των λαϊκών (τόσο των αγροτικής προέλευσης, όσο και των αστικών) παραδόσεων του Ελληνικού Κόσμου, καθώς και στη διερεύνηση νέων ερευνητικών κατευθύνσεων και προοπτικών.
Δείτε την πρόσκληση: https://mla.gr/open-call/